13. The Logical Fallacy of Infinite Regress:
While explicating further on the question of “Whose is avidyA (Ignorance)?” Shankara points out that the contention “I am ignorant” is a logical fallacy which would lead one to an infinite regress.
Shankara says:
न च ज्ञातुः अविद्यायाश्च सम्बन्धस्य यः ग्रहीता, ज्ञानं च अन्यत् तद्विषयं सम्भवति ; अनवस्थाप्राप्तेः । न च ज्ञातुः अविद्यायाश्च सम्बन्धस्य यः ग्रहीता, ज्ञानं च अन्यत् तद्विषयं सम्भवति ; अनवस्थाप्राप्तेः । यदि ज्ञात्रापि ज्ञेयसम्बन्धो ज्ञायते, अन्यः ज्ञाता कल्प्यः स्यात् , तस्यापि अन्यः, तस्यापि अन्यः इति अनवस्था अपरिहार्या । यदि पुनः अविद्या ज्ञेया, अन्यद्वा ज्ञेयं ज्ञेयमेव । तथा ज्ञातापि ज्ञातैव, न ज्ञेयं भवति । यदा च एवम् , अविद्यादुःखित्वाद्यैः न ज्ञातुः क्षेत्रज्ञस्य किञ्चित् दुष्यति ॥
“How can you perceive the relation between the Self and avidyA? It is not indeed possible for you to perceive your Self as related to avidyA, at the same moment (that your Self cognizes avidyA); for, the cognizer (Self) acts at the moment as the percipient of avidyA. (The Self cannot be both the perceiver and the perceived at the same time). Continue reading
